academic world .wordpress.com

हस्ती पब्लिक स्कूल आणि ज्यु. कॉलेज, दोंडाईचा

ब्लॉग क्रमांक १७५

                                                                                                                                                                                                  

                                                                                                                                                                                                                                          कोणतीही मुले वाईट नसतात, फक्त वाईट पालक असतात या प्रख्यात अवतरणावरून आई-वडिलांचे जीवनातील महत्त्व स्पष्ट होते. पालकत्व हा एक जबाबदार उपक्रम आहे आणि त्या विषयावर कोणताही वाद नाही.

पालक त्यांच्या मुलांच्या जीवनात महत्त्वाची भूमिका बजावतात. ते आधार, मार्गदर्शन आणि प्रेमाचे आधारस्तंभ आहेत.. मूल कितीही मोठे झाले तरी त्यांच्या पालकांच्या हातांहून अधिक सांत्वनदायक आणि सुखदायक काहीही नसते.

मुलाच्या जीवनात पालकांची भूमिका प्रॉम्प्ट करण्याच्या कल्पनेच्या पलीकडे असते.

त्यांच्यासारखा कोणीही नाही जो मुलाचे वर्तन आणि विकास घडवू शकेल.

*म्हणून पालकांनी कधीही आपल्या मुलांना प्रेरणा आणि मदत करण्याचा प्रयत्न करू नये आणि त्याद्वारे पालकांनी आपल्या मुलाच्या जीवनात सर्वोत्तम शिक्षक बनण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे.

चांगले पालक-मुलाचे नाते राखणे ही सुज्ञ पालकत्वाची पहिली पायरी आहे*. त्यांच्या संततीच्या जन्मापासूनच, पालकांना त्यांच्या मुलाच्या जीवनातील प्रचंड विश्वासार्हता आणि जबाबदारीची जाणीव असणे आवश्यक आहे. मुलांच्या विकासाचे मूळ त्यांच्या पालकांच्या वागण्यात दडलेले असते. मुलाच्या संगोपनाच्या कठोरपणावर काहीही मात करू शकत नाही. पालक त्याद्वारे त्यांच्या मुलांसाठी दूरदर्शी म्हणून काम करतात. चला विषयात खोलवर जाऊया. पॅरंटल वर्तनातून मुलाची घडण शेवटी, तुम्ही मुलांशी वागत असताना ध्येय काय आहे?

  बॉस कोण आहे हे दाखवण्यासाठी?

  भय निर्माण करण्यासाठी?

  किंवा

मुलाला सभ्य, आत्मविश्‍वासपूर्ण मानव बनवण्यास मदत करायची?

चांगले पालकत्व सहानुभूती, प्रामाणिकपणा, आत्मनिर्भरता, आत्म-नियंत्रण, दयाळूपणा, सहकार्य आणि आनंदीपणा वाढवण्यास मदत करते

हे बौद्धिक कुतूहल, प्रेरणा आणि साध्य करण्याची इच्छा देखील वाढवते.

हे मुलांचे चिंता, नैराश्य, खाण्याचे विकार, असामाजिक वर्तन आणि अल्कोहोल आणि मादक पदार्थांच्या सेवनापासून संरक्षण करण्यास मदत करते.

मुलांना कधीही मारू नये — अगदी लहान मुलाच्या तळाला एक थप्पड देखील नाही

जर तुमचे लहान मूल धोक्यात, ट्रॅफिकमध्ये जात असेल, तर तुम्ही त्याला पकडू शकता आणि धरू शकता, परंतु कोणत्याही परिस्थितीत तुम्ही त्याला ठोकू नये.”

पालकांचे त्याच्या मुलाशी असलेले नाते मुलाच्या कृतीतून दिसून येईल — मुलाच्या वागणुकीतील समस्या,

तुमचे तुमच्या मुलाशी चांगले संबंध नसतील तर ते तुमचे ऐकणार नाहीत.

*तुम्ही इतर प्रौढांशी कसे संबंध ठेवता याचा विचार करा. जर तुमच्याकडे चांगले असेल

  त्यांच्याशी संबंध*, तुमचा त्यांच्यावर अधिक विश्वास असतो, त्यांची मते ऐकतात आणि त्यांच्याशी सहमत असतात.

  आम्हाला आवडत नसलेली एखादी व्यक्ती असल्यास, आम्ही त्यांच्या मताकडे दुर्लक्ष करू.”

चांगल्या पालकत्वाची 10 तत्त्वे

1. तुम्ही काय करता हे महत्त्वाचे. “हे सर्वात महत्वाचे तत्वांपैकी एक आहे,”

  “तुम्ही जे करता त्यामुळे फरक पडतो.

तुमची मुलं तुम्हाला पाहत आहेत. केवळ क्षणाच्या उत्साहावर प्रतिक्रिया देऊ नका. स्वतःला विचारा, ‘मला काय साध्य करायचे आहे, आणि यामुळे तो परिणाम होण्याची शक्यता आहे का?

2. तुम्ही खूप प्रेमळ असू शकत नाही. “मुलाला प्रेमाने खराब करणे शक्य नाही,”

  “मुलाला बिघडवण्याचे उत्पादन म्हणून आपण अनेकदा विचार करतो तो मुलावर जास्त प्रेम दाखवण्याचा परिणाम कधीच नसतो. हे सहसा मुलाला प्रेमाच्या जागी काही गोष्टी देण्याचे परिणाम असते — उदारता, कमी अपेक्षा किंवा भौतिक गोष्टी संपत्ती.”

३.तुमच्या मुलाच्या जीवनात गुंतून रहा

. “एक गुंतलेले पालक होण्यासाठी वेळ लागतो आणि कठोर परिश्रम आहे, आणि याचा अर्थ अनेकदा पुनर्विचार करणे आणि आपल्या प्राधान्यक्रमांची पुनर्रचना करणे होय. याचा वारंवार अर्थ असा होतो की आपल्या मुलास जे काही करायचे आहे त्यासाठी आपण काय करू इच्छिता त्याग करणे. मानसिक तसेच शारीरिकदृष्ट्या तेथे रहा.”

गुंतणे म्हणजे मुलाचे गृहपाठ करणे — किंवा ते पुन्हा वाचणे किंवा दुरुस्त करणे असा होत नाही. “मूल शिकत आहे की नाही हे जाणून घेण्यासाठी शिक्षकांसाठी गृहपाठ हे एक साधन आहे,” स्टीनबर्ग वेबएमडीला सांगतात. “तुम्ही गृहपाठ केल्यास, मूल काय शिकत आहे हे तुम्ही शिक्षकाला कळू देत नाही.”

4. तुमचे पालकत्व तुमच्या मुलासाठी अनुकूल करा

. आपल्या मुलाच्या विकासासह गती ठेवा. तुमचे मूल मोठे होत आहे. वयाचा मुलाच्या वर्तनावर कसा परिणाम होतो याचा विचार करा.

तुमच्या तीन वर्षांच्या मुलाला नेहमीच ‘नाही‘ म्हणायला लावणारी स्वातंत्र्याची तीच मोहीम त्याला टॉयलेट प्रशिक्षित होण्यास प्रवृत्त करत आहे,” स्टीनबर्ग लिहितात. “तीच बौद्धिक वाढ जो तुमच्या 13 वर्षांच्या मुलाला उत्सुक बनवत आहे. आणि वर्गात जिज्ञासू देखील तिला जेवणाच्या टेबलावर वाद घालत आहे.”5. नियम स्थापित करा आणि सेट करा. “जर तुम्ही तुमच्या मुलाच्या लहान वयात त्याचे वर्तन व्यवस्थापित केले नाही, तर तो मोठा झाल्यावर आणि तुम्ही जवळ नसताना स्वतःला कसे व्यवस्थापित करावे हे शिकण्यास त्याला कठीण जाईल. दिवसा किंवा रात्री कोणत्याही वेळी, तुम्ही नेहमी असावे या तीन प्रश्नांची उत्तरे देण्यास सक्षम: माझे मुल कुठे आहे? माझ्या मुलासोबत कोण आहे? माझे मूल काय करत आहे? तुमच्या मुलाने तुमच्याकडून शिकलेले नियम तो स्वतःला लागू होणारे नियम बनवणार आहेत.”

“परंतु तुम्ही तुमच्या मुलाचे सूक्ष्म व्यवस्थापन करू शकत नाही,” एकदा ते माध्यमिक शाळेत गेल्यावर, तुम्ही मुलाला त्यांचा स्वतःचा गृहपाठ करू द्यावा, त्यांची स्वतःची निवड करू द्यावी आणि हस्तक्षेप करू नये.”

6.* तुमच्या मुलाचे स्वातंत्र्य वाढवा*. “मर्यादा निश्चित केल्याने तुमच्या मुलामध्ये आत्म-नियंत्रणाची भावना विकसित होण्यास मदत होते. स्वातंत्र्याला प्रोत्साहन दिल्याने तिला आत्म-दिग्दर्शनाची भावना विकसित होण्यास मदत होते. जीवनात यशस्वी होण्यासाठी तिला या दोन्ही गोष्टींची गरज असते.”

7. सुसंगत रहा. “तुमचे नियम दिवसेंदिवस अप्रत्याशित पद्धतीने बदलत असल्यास किंवा तुम्ही त्यांची केवळ अधूनमधून अंमलबजावणी करत असल्यास, तुमच्या मुलाचे गैरवर्तन हे तुमची चूक आहे, त्याची नाही. तुमचे सर्वात महत्त्वाचे शिस्तभंगाचे साधन हे सातत्य आहे. तुमच्या गैर-निगोशिएबल ओळखा. तुमचा अधिकार जितका अधिक असेल शक्तीवर नव्हे तर शहाणपणावर आधारित, तुमचे मूल जितके कमी आव्हान देईल.”

  “जेव्हा पालक सुसंगत नसतात, तेव्हा मुले गोंधळून जातात. तुम्हाला स्वतःला अधिक सुसंगत राहण्याची सक्ती करावी लागते.” मुलांनी स्वायत्ततेसाठी दबाव आणणे सामान्य आहे, “*अनेक पालक चुकून त्यांच्या मुलाच्या स्वातंत्र्याची तुलना बंडखोरी किंवा अवज्ञा यांच्याशी करतात. मुले स्वातंत्र्यासाठी प्रयत्न करा कारण दुसर्‍याद्वारे नियंत्रित वाटण्यापेक्षा नियंत्रणात राहण्याची इच्छा हा मानवी स्वभावाचा भाग आहे.”

8. कठोर शिस्त टाळा. पालकांनी कोणत्याही परिस्थितीत मुलाला कधीही मारहाण करू नये. “ज्या मुलांना मारले जाते, मारले जाते किंवा थप्पड मारले जाते ते इतर मुलांशी भांडणे अधिक प्रवण असतात,” तो लिहितो. “ते गुंड असण्याची अधिक शक्यता असते आणि इतरांशी वाद सोडवण्यासाठी आक्रमकतेचा वापर करण्याची अधिक शक्यता असते.”* असे बरेच पुरावे आहेत की फटकेबाजीमुळे मुलांमध्ये आक्रमकता निर्माण होते, ज्यामुळे इतर मुलांशी नातेसंबंधात समस्या उद्भवू शकतात*,”. “तेथे मुलाला शिस्त लावण्याचे इतर अनेक मार्ग आहेत, ज्यात ‘टाईम आउट‘चा समावेश आहे, जे चांगले कार्य करतात आणि आक्रमकता समाविष्ट करत नाहीत.”

9. तुमचे नियम आणि निर्णय स्पष्ट करा. “चांगल्या पालकांना त्यांच्या मुलाने जगावे अशी अपेक्षा असते,” तो लिहितो. “सर्वसाधारणपणे, पालक लहान मुलांना जास्त समजावून सांगतात आणि पौगंडावस्थेतील मुलांना कमी समजावून सांगतात. तुमच्यासाठी जे स्पष्ट आहे ते कदाचित 12 वर्षांच्या मुलासाठी स्पष्ट होणार नाही. त्याला तुमच्याकडे प्राधान्ये, निर्णय किंवा अनुभव नाही.”

एक उदाहरण: 6 वर्षांचा मुलगा खूप सक्रिय आणि हुशार आहे — परंतु वर्गात उत्तरे देत नाही, इतर मुलांना संधी देत नाही आणि वर्गात खूप बोलतो. त्याच्या शिक्षकाने मुलाच्या वर्तन समस्येचे निराकरण करणे आवश्यक आहे. त्याने त्याबद्दल मुलाशी बोलणे आवश्यक आहे, “*पालकांना कदाचित शिक्षकांना भेटायचे आहे आणि एक संयुक्त धोरण बनवायचे आहे. त्या मुलाने इतर मुलांना प्रश्नांची उत्तरे देण्याची संधी देण्यासाठी शिकले पाहिजे.”

10. तुमच्या मुलाशी आदराने वागा. “तुमच्या मुलाकडून आदरपूर्वक वागणूक मिळवण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे त्याच्याशी आदराने वागणे,” तुम्ही तुमच्या मुलाला तेच सौजन्य दिले पाहिजे जे तुम्ही इतर कोणालाही द्याल. त्याच्याशी नम्रपणे बोला. त्याच्या मताचा आदर करा. तो तुमच्याशी बोलत असताना लक्ष द्या. त्याच्याशी दयाळूपणे वागा. जेव्हा शक्य असेल तेव्हा त्याला संतुष्ट करण्याचा प्रयत्न करा. मुले इतरांशी त्यांचे पालक जसे वागतात तसे वागतात. तुमचा तुमच्या मुलाशी असलेला संबंध हा तिच्या इतरांशी असलेल्या नातेसंबंधांचा पाया आहे.”

उदाहरणार्थ, जर तुमचा मुलगा निवडक खाणारा असेल तर: “आई-वडिलांनी खाण्याबाबत फारसे विचार करायला हवेत असे मला वैयक्तिकरित्या वाटत नाही,” मुले अन्नाची प्राधान्ये विकसित करतात. ते अनेकदा टप्प्याटप्प्याने जातात. तुम्हाला जेवणाची वेळ अप्रिय प्रसंगी बदलायची नाही. फक्त अस्वास्थ्यकर अन्नपदार्थ बदलण्याची चूक करू नका. जर तुम्ही जंक फूड घरात ठेवले नाही तर ते ते खाणार नाहीत.”

त्याचप्रमाणे, चेकआउट लाइन टँट्रम टाळता येऊ शकते, मुले रचनाला खूप चांगला प्रतिसाद देतात. त्यांची तयारी केल्याशिवाय तुम्ही खरेदीला जाऊ शकत नाही. त्यांना सांगा, ‘आम्ही तिथे ४५ मिनिटे असू. आईला हे विकत घ्यावे लागेल. त्यांना यादी दाखवा. जर तुम्ही त्यांना तयार केले नाही तर ते लोकांच्या गर्दीने कंटाळतील, थकतील, अस्वस्थ होतील.”

“पालक मुलाचा विचार करणे, मुलाचा आदर करणे विसरतात,”

तुम्ही इतर प्रौढांसोबतचे तुमचे नाते, तुमची मैत्री, तुमचे लग्न, डेटिंग यावर काम करता. पण तुमच्या मुलाशी तुमच्या नात्याचे काय? तुमचे नाते चांगले असेल आणि तुम्ही तुमच्या मुलाशी खरोखर जुळत असाल, तर तेच महत्त्वाचे आहे. मग यापैकी कोणतीही समस्या राहणार नाही.”