academic world .wordpress.com

BLOG NO, 400 *

“भविष्याचा सर्वोत्तम अंदाज बांधण्याचा मार्ग म्हणजे ते स्वतः घडविणे.”
आजचा हा ४०० वा ब्लॉग लिहिताना मन कृतज्ञतेने, अभिमानाने आणि भावनांनी भरून आले आहे. चारशे ब्लॉगपूर्वी, आमचे आदरणीय अध्यक्ष मा. श्री कैलास चंद्रावती कांतीलालजी जैन सर यांच्या प्रेरणा, प्रोत्साहन आणि मार्गदर्शनातून एका छोट्याशा पण अर्थपूर्ण प्रवासाला सुरुवात झाली. उद्देश एकच होता—शिक्षणाच्या उदात्त कार्यात आपल्या विचारांचे, अनुभवांचे, निरीक्षणांचे आणि चिंतनाचे योगदान देणे.
आज मागे वळून पाहताना लक्षात येते की हा प्रवास केवळ लेखनाचा नव्हता; तो शिक्षण, संस्कार, मूल्ये आणि समाजपरिवर्तन यांच्याविषयीच्या सततच्या संवादाचा प्रवास होता. या प्रवासात वर्गव्यवस्थापनापासून ते अध्यापनशास्त्र, तंत्रज्ञानाधारित शिक्षण, कार्यस्मृती (Working Memory), जीवनकौशल्ये, क्रीडा, नेतृत्व, पालकांची भूमिका, सकारात्मक मानसिकता, भविष्यसज्ज शिक्षण अशा अनेक विषयांवर चिंतन करण्याची संधी मिळाली.
हास्ती स्कूलची कहाणी ही केवळ इमारती, वर्गखोल्या, परीक्षा आणि निकालांची कहाणी नाही. ती स्वप्ने पाहणाऱ्या विद्यार्थ्यांची, प्रेरणा देणाऱ्या शिक्षकांची, विश्वास ठेवणाऱ्या पालकांची आणि शिक्षणाला परिवर्तनाची शक्ती मानणाऱ्या दूरदर्शी नेतृत्वाची कहाणी आहे.
या संस्थेच्या पायाभरणीत पूजनीय स्वर्गीय शांतिलालजी जैन (आपले सर्वांचे लाडके पापाजी) यांचे मूल्याधिष्ठित विचार आणि पूजनीय कांतीलालजी जैन (आपले आदरणीय काकाजी) यांची शिक्षणदृष्टी आजही आमच्या प्रत्येक उपक्रमामध्ये जिवंत आहे. त्यांनी रुजविलेली संस्कारांची बीजे आज विशाल वटवृक्ष बनून हजारो विद्यार्थ्यांच्या जीवनाला दिशा देत आहेत.
जर आपण आज एक “टाइम कॅप्सूल” तयार करून तो पंचवीस वर्षांनी उघडणार असू, तर त्यात आपण केवळ छायाचित्रे किंवा दस्तऐवज ठेवणार नाही. आपण त्यात जतन करू—
जिज्ञासा — सतत प्रश्न विचारण्याची आणि शिकत राहण्याची वृत्ती.
करुणा — दुसऱ्यांच्या वेदना समजून घेण्याची संवेदनशीलता.
सचोटी — कोणी पाहत नसतानाही योग्य ते करण्याचे धैर्य.
चिकाटी — अडचणींवर मात करून पुढे जाण्याची क्षमता.
उत्कृष्टतेचा ध्यास — प्रत्येक दिवस स्वतःला अधिक चांगले बनविण्याची प्रेरणा.
यासोबतच आपण जतन करू शाळेच्या प्रांगणात घुमणारे हास्य, वार्षिक स्नेहसंमेलनांची उत्सुकता, परीक्षेपूर्वीची धडधड, यशाचा अभिमान आणि आयुष्यभर टिकणाऱ्या मैत्रीच्या आठवणी. कारण व्यक्तिमत्त्व घडविण्यात या अनुभवांचे योगदान तितकेच महत्त्वाचे असते जितके शैक्षणिक ज्ञानाचे.
आज जग वेगाने बदलत आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्ता, स्वयंचलन, डिजिटल क्रांती, हवामान बदल आणि जागतिक परस्परसंबंध यामुळे उद्याचा समाज नव्याने आकार घेत आहे. आपल्या विद्यार्थ्यांसमोर येणारी अनेक आव्हाने आणि करिअरच्या संधी आज आपल्या कल्पनेपलीकडील असू शकतात.
म्हणूनच हास्ती स्कूलची भूमिका केवळ परीक्षांसाठी विद्यार्थ्यांना तयार करण्यापुरती मर्यादित नाही. आमचे ध्येय आहे विचारक्षम, सर्जनशील, संवेदनशील, आत्मविश्वासी आणि मूल्यनिष्ठ नागरिक घडविणे.
आम्ही अशा भविष्याची कल्पना करतो—
जिथे तंत्रज्ञान शिक्षण समृद्ध करेल पण मानवी नातेसंबंधांची जागा घेणार नाही.
जिथे विद्यार्थी जागतिक दृष्टिकोन बाळगतील पण आपल्या संस्कृतीशी नाळ जपतील.
जिथे ज्ञानासोबतच शहाणपण, यशासोबतच विनम्रता आणि कौशल्यांसोबतच चारित्र्याला तितकेच महत्त्व असेल.
आजचे विद्यार्थी उद्याचे शास्त्रज्ञ, उद्योजक, शिक्षक, डॉक्टर, अभियंते, कलाकार, प्रशासक आणि समाजनेते असतील. त्यांचे यश केवळ त्यांनी काय शिकले यावर अवलंबून नसेल, तर त्यांनी कसे विचार केले, कसे सहकार्य केले आणि समाजासाठी काय योगदान दिले यावर अवलंबून असेल.
या ४०० व्या ब्लॉगच्या निमित्ताने मी मनःपूर्वक कृतज्ञता व्यक्त करतो—
आमचे दूरदर्शी अध्यक्ष मा. श्री कैलास चंद्रावती कांतीलालजी जैन सर,
संस्थेचे व्यवस्थापन व नेतृत्व,
समर्पित शिक्षकवृंद,
विश्वासू पालक,
उत्साही विद्यार्थी,
आणि या लेखनप्रवासात सतत साथ देणारे सर्व वाचक.
हा टप्पा एखाद्या लेखकाचा नसून संपूर्ण हास्ती परिवाराचा आहे. आपला विश्वास, प्रेरणा आणि सहकार्य यांमुळेच हा प्रवास अर्थपूर्ण बनला.
चारशे ब्लॉग पूर्ण झाले असले तरी प्रवास अजून सुरू आहे. कारण शिक्षणाच्या क्षेत्रात प्रत्येक समाप्ती ही एका नव्या सुरुवातीची नांदी असते.
जर या ४०० ब्लॉगमधून काही विचार जागृत झाले असतील, काही मने प्रेरित झाली असतील किंवा काही विधायक संवादांना सुरुवात झाली असेल, तर हा प्रवास सार्थकी लागला असे मला वाटते.
पुढील वाटचालही याच श्रद्धेने आणि समर्पणाने सुरू राहील.
चला, आपण सर्व मिळून असे भविष्य घडवू या जे अधिक ज्ञानसमृद्ध, मूल्यनिष्ठ, संवेदनशील आणि प्रेरणादायी असेल.
हास्ती ग्रुप ऑफ स्कूल्स, दोंडाईचा
“शिक्षण ही केवळ जीवनाची तयारी नाही; शिक्षण म्हणजे जीवनच आहे.”
“आज पेरलेली बीजेच उद्याची समृद्ध वने बनतात.”